WESTLANDWELLS - plattegrond

WESTLANDWELLS - artist impressie - Waterval

WESTLANDWELLS - artist impressie - Fontein

WESTLANDWELLS - artist impressie - Bron

WESTLANDWELLS

Locatie

De transformatie van de Theophile de Bockstrook in Zuid vormt de directe aanleiding voor de opdracht aan kunstenaar Femke Schaap. Dit tot voor kort besloten gebied tussen Westlandgracht en het Vondelpark is veranderd door de komst van de “brede school” de Bockesprong en de ontwikkeling van een nieuw groen gebied in een moderne stedelijke omgeving. Een vrij liggend fietspad verbindt de zuidzijde van het Vondelpark met het achterliggende Rembrandtpark als onderdeel van de ontwikkeling “stadscentrum tot aan de ring”. Op de plaats van de vroegere groenperken, parkeerplaats en noodschool is een park gekomen waar jong en oud zich kunnen ontspannen. Dit park is de locatie van dit nieuwe kunstwerk.

WEstLAndWElls

Het kunstwerk WEstLAndWElls is een ruimtelijk projectie-installatie met de drie onderdelen: Fontein, Bron en Waterval, opgesteld op drie verschillende locaties langs de Theophile de Bockstraat.

Als wonderlijke pop-ups staan in de groenstrook gietstenen schermelementen, die overdag gebruikt kunnen worden als zitobjecten, maar dat duidelijk niet zomaar zijn, en daarmee oningevulde vragen en verwachting opwerpen. ‘s Nachts wordt door videoprojectoren op de drie kunstwerken een virtuele werkelijkheid geprojecteerd, die een onderliggende laag van de stad toont: het in Nederland overal latent aanwezige water. Opborrelende, geschaalde en vertraagde beelden van golven, stralen en druppels, gefilmd met het water uit de naastgelegen Westlandgracht, staan gefragmenteerd in de ruimte als stille fonteinen waar de parkbezoeker tussendoor kan lopen, maar dan zonder nat te worden. Het kunstwerk ontvouwt zichzelf in het donker en nodigt de kijker uit hierin deel te nemen. De toeschouwer kan als bij een werkelijke fontein het beeld van een afstand bekijken, maar kan ook kiezen zich letterlijk in de film te begeven, en zo onderdeel te worden van deze virtualiteit. Doordat de participant door zijn aanwezigheid het beeld vangt, en met zijn schaduw onmiddellijk deel wordt van het lichtspel op het kunstwerk, nodigen de videobeelden uit tot deze directe interactie. De vragen, die overdag opkomen, worden hiermee beantwoord terwijl nieuwe vragen over werkelijkheid en beleving van de werkelijkheid zich presenteren: het kunstwerk is geen fontein, maar is een beeld van een fontein.

De kunstwerken komen op enige afstand van elkaar in de groenstrook te staan, in een ondergrond van gras. Het materiaal van het kunstwerk bestaat uit wit beton, gepigmenteerd met titaniumoxide en met een toeslag van Noors marmer. Op verschillende zijden van de elementen is een precies 3d-wireframemodel van golfpatronen geëtst. De zorgvuldige detaillering in de verschillende oppervlaktestructuren van het beton ( giethuid, terrazzo-polijsting, uitgewassen lijntekening), maakt de witte volumes tactiel en aantrekkelijk.

Femke Schaap heeft in haar oeuvre een opvallende symbiose gecreëerd tussen ruimtelijke beleving en cinematografische projectie. Zij speelt in haar werk met de balans tussen de suggestieve dimensionaliteit van haar beelden en de efemeriteit en coulissevorm van de vaak kwetsbare dragers. De beeldaspecten en conventies die media als video en film bezitten, voorziet zij hiermee van een nieuwe tactiele beeldtaal waardoor de toeschouwer langere tijd gefascineerd naar het werk blijft kijken.

Ook het ontwerp voor deze ‘ virtual fountains’ kenmerkt zich door deze kwaliteit. Bepalend voor dit werk zijn de schijnbaar terloops gebruikte witte beton/terrazzo elementen die niet alleen een sculpturale vraag opwerpen naar de relatie tussen kunst en utilitair gebruik, maar, door deze van projecties te voorzien, ook een sterk leidend (route, ruimtelijk verhalend) en op de locatie betrokken kunstwerk opleveren. Dit zullen geen ‘projecties op een plat vlak’ worden; de door de kunstenaar nagestreefde bewerking – waarbij vergroting, slow motion en verschil in projectie naast andere typische filmtechnieken worden toegepast – zorgen ervoor dat het beeld letterlijk een ruimtelijke sensatie wordt. Het gefilmde water van de Westlandgracht verandert door gebruik van herhaling en schaal in een op zich zelf staande, toegevoegde waarde BINNEN het park.

Door de bijzondere ingreep, en omdat Amsterdam nog niet een dergelijk multimediale sculptuur in de openbare ruimte bezit, zal het park een bijzondere plek in de stedelijke culturele geografie gaan innemen.